VOC Media Business Desk
കൊച്ചി: അന്താരാഷ്ട്ര വിപണിയിലെ യുദ്ധവും വിലക്കയറ്റവും കൊച്ചിയിലെ സാധാരണക്കാരന്റെ ചായക്കപ്പിലെ വില നിശ്ചയിക്കുന്ന കൗതുകകരമായ കാഴ്ചയ്ക്കാണ് നഗരം സാക്ഷ്യം വഹിക്കുന്നത്. ഇറാൻ-ഇസ്രായീൽ സംഘർഷത്തെ തുടർന്ന് അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിൽ ഇന്ധനവില വർദ്ധിക്കുകയും, രാജ്യത്ത് കൊമേഴ്സ്യൽ ഗ്യാസ് സിലിണ്ടറുകളുടെ വിലയിൽ ഏകദേശം 50 ശതമാനത്തോളം വർദ്ധനവ് ഉണ്ടാവുകയും ചെയ്തതോടെ കൊച്ചിയിലെ ഭൂരിഭാഗം ഇടങ്ങളിലും ചായ വില 10 രൂപയിൽ നിന്നും 15 രൂപയായി ഉയർന്നു കഴിഞ്ഞു.
എന്നാൽ ഈ വിലക്കയറ്റത്തിനിടയിലും കൊച്ചിയിലെ ഭക്ഷണ വിപണിയിൽ ദൃശ്യമാകുന്ന വലിയൊരു ബിസിനസ്സ് വൈരുദ്ധ്യം ഉപഭോക്താക്കളെയും സാമ്പത്തിക വിദഗ്ദ്ധരെയും ഒരുപോലെ ചിന്തിപ്പിക്കുന്നതാണ്.
വലിയ കെട്ടിട വാടകയും, ജി.എസ്.ടി ഉൾപ്പെടെയുള്ള നികുതികളും, ജീവനക്കാരുടെ ഉയർന്ന ശമ്പളവും, കറന്റ് ബില്ലും, ഗ്യാസ് ചാർജ്ജും എല്ലാം കൃത്യമായി നൽകി കച്ചവടം നടത്തുന്ന നഗരത്തിലെ സാധാരണ ഹോട്ടലുകൾ പലതും ഇപ്പോഴും ചായ 12 രൂപയ്ക്കാണ് വിൽക്കുന്നത്. എന്നാൽ, ഇൻഡക്ഷൻ കുക്കറുകളോ ഡൊമസ്റ്റിക് സിലിണ്ടറുകളോ ഉപയോഗിച്ച് വീടിന്റെ സൈഡിലോ റോഡരികിലോ തട്ടുകട നടത്തുന്നവർ ഇതേ ചായയ്ക്കും ചെറുകടികൾക്കും 15 രൂപ ഈടാക്കുന്നു.
ഹോട്ടലുകളിൽ 60 രൂപയ്ക്ക് ഊണും മീൻകറിയും ബിരിയാണിയും ലഭിക്കുമ്പോൾ, പല തട്ടുകടകളിലും ഇതിന് ഇരട്ടി വിലയാകുന്നു. പുറമെ നിന്ന് നോക്കുമ്പോൾ വലിയ ചിലവുകൾ ഇല്ലാത്ത തട്ടുകടകളിൽ എങ്ങനെ വില കൂടുന്നു? വലിയ ചിലവുകളുള്ള ഹോട്ടലുകൾ എങ്ങനെ കുറഞ്ഞ വിലയ്ക്ക് സാധനങ്ങൾ നൽകുന്നു? ഇതിന് പിന്നിലെ 'ബിസിനസ്സ് മാതൃക' (Business Model) പരിശോധിക്കാം.
1. ഹോട്ടലുകളുടെ 'വോളിയം ഗെയിമും' ക്രോസ് സബ്സിഡിയും (Volume & Cross-Subsidization)
വലിയ ഹോട്ടലുകൾ ലാഭമുണ്ടാക്കുന്നത് ചായയിൽ നിന്നോ അടിസ്ഥാന ഊണിൽ നിന്നോ മാത്രമല്ല. ചായ കുടിക്കാൻ വരുന്നയാൾ കഴിക്കുന്ന സ്നാക്സ്, ഊണിനൊപ്പം ഓർഡർ ചെയ്യുന്ന സ്പെഷ്യൽ ഫ്രൈകൾ, മറ്റ് പ്രീമിയം വിഭവങ്ങൾ എന്നിവയിലാണ് ഉയർന്ന പ്രോഫിറ്റ് മാർജിൻ ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്നത്. ഇവിടെ ചായയും ഊണും വെറും 'കസ്റ്റമർ മാഗ്നറ്റ്' (Footfall Drivers) മാത്രമാണ്. കൂടാതെ, ഹോൾസെയിൽ നിരക്കിൽ ബൾക്കായി സാധനങ്ങൾ വാങ്ങുന്നത് വഴി ഇവരുടെ റോ മെറ്റീരിയൽ ചിലവ് പകുതിയായി കുറയുന്നു.
2. തട്ടുകടകളിലെ 'അദൃശ്യ' ചിലവുകൾ (The Invisible Costs)
ഒരു തട്ടുകടക്കാരന് ദിവസേനയുള്ള വിൽപന പരിമിതമാണ് (Lack of Economies of Scale). വലിയ ഹോട്ടലുകൾ ദിവസം ആയിരം ചായ വിൽക്കുമ്പോൾ തട്ടുകടകളിൽ അത് നൂറോ ഇരുനൂറോ മാത്രമായിരിക്കും. അതുകൊണ്ട് തന്നെ നിലനിൽക്കണമെങ്കിൽ ഒരു ചായയ്ക്ക് മേൽ കൂടുതൽ മാർജിൻ എടുത്തേ പറ്റൂ. കൂടാതെ ദിവസേന സാധനങ്ങൾ റീട്ടെയ്ൽ വിലയ്ക്ക് വാങ്ങേണ്ടി വരുന്നതും, കൃത്യമായ ലൈസൻസുകൾ ഇല്ലാത്തതിനാൽ തദ്ദേശ സ്ഥാപനങ്ങളിൽ നിന്ന് നേരിടേണ്ടി വരുന്ന പിഴകളും, ദിവസേന കട കെട്ടിപ്പൂട്ടാനും മാറ്റാനുമുള്ള കഠിനാധ്വാനവും ഇവരുടെ പ്രവർത്തന ചിലവ് (Variable Cost) വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു.
3. നൈറ്റ് ഇക്കണോമിക്സും കൺവീനിയൻസ് പ്രൈസിംഗും (Night Economics)
രാത്രി വൈകി പ്രവർത്തിക്കുന്ന തട്ടുകടകളിൽ പകൽ സമയത്തേക്കാൾ ഇരട്ടി വില ഈടാക്കുന്നതിന് പിന്നിൽ 'കൺവീനിയൻസ് പ്രൈസിംഗ്' ആണ്. നഗരത്തിലെ മറ്റ് ഹോട്ടലുകൾ അടയ്ക്കുന്ന സമയത്ത് ഭക്ഷണം ലഭ്യമാക്കുന്നു എന്ന "സൗകര്യത്തിന്" ആണ് ഉപഭോക്താവ് ഇവിടെ കൂടുതൽ പണം നൽകുന്നത്. അവിടെ മത്സരം കുറവും ഡിമാൻഡ് കൂടുതലുമാണ്.
ചുരുക്കത്തിൽ, ഉപഭോക്താവ് കാണുന്ന വലിയ കെട്ടിടങ്ങളോ തിളങ്ങുന്ന ബോർഡുകളോ മാത്രമല്ല ഒരു ബിസിനസ്സിന്റെ വില നിശ്ചയിക്കുന്നത്; മറിച്ച് അത് വാങ്ങുന്ന സാധനങ്ങളുടെ അളവും (Volume), വിൽക്കപ്പെടുന്ന സമയവും (Timing), വിപണിയിലെ തന്ത്രങ്ങളുമാണ് എന്ന് കൊച്ചിയിലെ ഈ ചായക്കടകൾ അടിവരയിടുന്നു.
